Phường Lê Thanh Nghị

Việc dừng chuyển giao thẩm quyền chứng thực giao dịch từ UBND cấp xã sang các tổ chức hành nghề công chứng không chỉ từ chính sách mà còn nhằm bảo đảm thuận lợi cho người dân.

Dừng chuyển giao thẩm quyền chứng thực giao dịch cho các tổ chức công chứng là điều chỉnh cần thiết, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ và hiệu quả quản lý nhà nước.

Sau thời gian triển khai thí điểm chuyển giao thẩm quyền chứng thực giao dịch từ UBND cấp xã sang các tổ chức hành nghề công chứng, Hải Phòng đã dừng chủ trương này. Quyết định được đưa ra không chỉ từ yêu cầu điều chỉnh chính sách, mà còn xuất phát từ thực tiễn nhằm bảo đảm thuận lợi cho người dân.

Phát sinh vướng mắc

Cuối tháng 10/2025, UBND thành phố ban hành quyết định chuyển giao thẩm quyền chứng thực giao dịch sang các tổ chức hành nghề công chứng. Quyết định phù hợp với quy định của Luật Công chứng năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Việc chuyển giao nhằm giảm tải cho chính quyền cấp xã, đồng thời nâng cao tính an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự. Việc chứng thực giao dịch chủ yếu liên quan đến bất động sản và được thực hiện tại UBND cấp xã nơi có nhà, đất.

Theo đại diện Sở Tư pháp, thời điểm ban hành, chủ trương này được đánh giá là cần thiết. Công chứng viên có chuyên môn sâu, quy trình chặt chẽ, giúp hạn chế tranh chấp, bảo vệ tốt hơn quyền lợi của các bên tham gia giao dịch. Việc chuyển giao cho tổ chức hành nghề công chứng thực hiện một số hồ sơ chứng thực giúp giảm tải áp lực, tạo thuận lợi cho UBND cấp xã.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai thí điểm tại 28 xã, phường cho thấy, bên cạnh một số thuận lợi, nhiều khó khăn, bất cập đã phát sinh. Ghi nhận tại một số địa phương như Vĩnh Bảo, Tiên Lãng, Thanh Hà, Tứ Kỳ, Phú Thái, Ninh Giang... người dân phản ánh việc thực hiện giao dịch qua tổ chức công chứng khiến người dân mất thời gian đi lại, trụ sở của các văn phòng công chứng nhỏ, không đủ chỗ cho người dân ngồi chờ.

Chị Lê Thị Thu, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tứ Kỳ cho biết, trước đây chỉ cần ra UBND xã là công dân làm được ngay. Nhưng khi chuyển giao sang văn phòng công chứng làm thì công dân vẫn phải về xã xin xác nhận giấy tờ, khiến việc đi lại mất thời gian.

Cũng theo chị Thu, vấn đề khác là chi phí. Nếu chứng thực tại UBND cấp xã chỉ khoảng 50.000 đồng/chứng thực hợp đồng, giao dịch; 30.000 đồng/giao dịch sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ... thì khi thực hiện tại tổ chức công chứng, người dân phải trả phí theo giá trị hợp đồng, có thể cao hơn nhiều lần.

Thực tế, do các tổ chức hành nghề công chứng chưa được kết nối, khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, nhiều giấy tờ vẫn cần UBND cấp xã xác nhận. Điều này khiến quy trình không những không rút gọn mà còn phát sinh thêm bước trung gian. Nhiều địa phương như Tứ Kỳ, Nam Sách, Thanh Hà, Vĩnh Bảo, Kẻ Sặt… có văn bản đề nghị xem xét lại việc chuyển giao thẩm quyền chứng thực giao dịch từ UBND cấp xã sang các tổ chức hành nghề công chứng.

Việc dừng chuyển giao cho tổ chức hành nghề công chứng nhằm bảo đảm thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Điều chỉnh để phù hợp

Trước những bất cập trên, Sở Tư pháp rà soát toàn diện và tham mưu với UBND thành phố ban hành quyết định chấm dứt hiệu lực việc chuyển giao thẩm quyền chứng thực giao dịch. Theo đó, UBND cấp xã tiếp tục thực hiện chứng thực theo quy định, đồng thời các tổ chức hành nghề công chứng vẫn thực hiện công chứng giao dịch theo chức năng.

Theo ông Ngô Quang Giáp, Giám đốc Sở Tư pháp, việc chấm dứt chuyển giao không phải là phủ nhận vai trò của công chứng, mà nhằm điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn, bảo đảm thuận lợi nhất cho người dân, doanh nghiệp. Việc điều chỉnh này cũng phù hợp với định hướng cải cách thủ tục hành chính của Chính phủ, trong đó nhấn mạnh giảm yêu cầu giấy tờ, tăng cường chia sẻ dữ liệu, tạo thuận lợi cho người dân.

Ông Nguyễn Văn Quang ở xã Nam Sách cho biết, trước đây khi làm chứng thực hợp đồng vay vốn, ông được xã giới thiệu ra văn phòng công chứng. Tuy nhiên, phí công chứng tính 0,1% trên tổng dư nợ, trong khi chứng thực tại UBND xã chỉ khoảng 50.000 - 100.000 đồng/hồ sơ. Với các khoản vay hàng tỷ đồng, chi phí công chứng rất cao, gây khó khăn cho người dân. Vì vậy, việc dừng chuyển giao thẩm quyền chứng thực từ UBND cấp xã sang các tổ chức hành nghề công chứng khiến người dân như ông phấn khởi, yên tâm.

Việc chấm dứt chuyển giao thẩm quyền chứng thực giao dịch tại Hải Phòng là cần thiết và phù hợp mục tiêu cải cách hành chính. Khi chủ trương đúng nhưng hạ tầng dữ liệu chưa đồng bộ, quy trình chưa liên thông, sẽ dễ phát sinh thêm thủ tục, chi phí xã hội. Ngược lại, việc kịp thời điều chỉnh chính sách thể hiện tinh thần cầu thị, lấy người dân làm trung tâm phục vụ của thành phố.

Trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách hành chính, "bài toán" đặt ra không chỉ là “chuyển giao” hay “phân cấp”, mà quan trọng hơn là xây dựng hệ thống dịch vụ công thuận tiện, minh bạch, giảm tối đa gánh nặng cho người dân.

Quyết định dừng chuyển giao thẩm quyền chứng thực giao dịch vì thế được xem là bước điều chỉnh cần thiết, phù hợp thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ và hiệu quả quản lý nhà nước.

28 UBND xã, phường dừng chuyển giao thẩm quyền chứng thực giao dịch sang các văn phòng công chứng: Vĩnh Bảo, Tiên Lãng, Phú Thái, Gia Lộc, Mao Điền, Nam Sách, Ninh Giang, Tứ Kỳ, Thanh Miện, Thanh Hà, Kẻ Sặt, Hồng Bàng, Gia Viên, Ngô Quyền, Lê Chân, Hải An, Đông Hải, An Dương, Kiến An, Hưng Đạo, Đồ Sơn, Thủy Nguyên, Hải Dương, Chu Văn An, Tứ Minh, Kinh Môn, Thành Đông, Tân Hưng.