Quyết liệt cắt giảm thủ tục hành chính, phấn đấu tăng trưởng hai con số
Chính phủ đã ban hành 8 nghị quyết về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh trên các lĩnh vực.
Một góc thành phố Hải Phòng từ trên cao. Ảnh: HỒNG PHONG
Ngày 29/4/2026, Chính phủ ban hành 8 nghị quyết về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh trên các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của 14 bộ, cơ quan ngang bộ.
Áp dụng đồng bộ đối với nhiều lĩnh vực
Các nghị quyết này áp dụng đối với các lĩnh vực thuộc các Bộ: Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường; Khoa học và Công nghệ; Giáo dục và Đào tạo; Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Y tế; Công an và 1 nghị quyết chung do Bộ Tư pháp chủ trì liên quan đến các bộ, ngành khác. Việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính được thực hiện trên nhiều lĩnh vực:
Trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, Nghị quyết số 17/2026/NQ-CP quy định cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh trong 15 lĩnh vực như: thủy sản, lâm nghiệp, đất đai, môi trường, tài nguyên nước, biến đổi khí hậu… Một số điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực đất đai và thủy sản được bãi bỏ; đồng thời phân cấp thẩm quyền cấp giấy xác nhận nuôi trồng thủy sản từ Trung ương về địa phương.
Đối với lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch, Nghị quyết số 18/2026/NQ-CP phân cấp 16 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 10 thủ tục hành chính và cắt giảm 4 điều kiện sản xuất kinh doanh, liên quan đến biểu diễn nghệ thuật, mạng xã hội, trò chơi điện tử, quảng cáo…
Nghị quyết số 19/2026/NQ-CP cắt giảm, đơn giản hóa nhiều thủ tục trong lĩnh vực xăng dầu. (ảnh minh họa)
Trong lĩnh vực công thương, Nghị quyết số 19/2026/NQ-CP cắt giảm, đơn giản hóa nhiều thủ tục và điều kiện kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực xăng dầu như bãi bỏ một số thủ tục cấp phép, giảm điều kiện đối với thương nhân đầu mối, phân phối và bán lẻ.
Nghị quyết số 20/2026/NQ-CP trong lĩnh vực khoa học và công nghệ quy định cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong 6 lĩnh vực, đồng thời phân cấp mạnh cho địa phương trong việc cấp phép và quản lý hoạt động.
Trong lĩnh vực y tế, Nghị quyết số 21/2026/NQ-CP phân cấp nhiều thủ tục cho cấp tỉnh, đồng thời bãi bỏ, đơn giản hóa nhiều điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính liên quan đến an toàn sinh học, tiêm chủng, khám chữa bệnh…
Trong lĩnh vực công an, Nghị quyết số 22/2026/NQ-CP cắt giảm, bãi bỏ nhiều thủ tục hành chính về căn cước, định danh điện tử, con dấu, an ninh trật tự; đồng thời phân cấp một số thủ tục xuống cấp tỉnh, cấp xã.
Về lĩnh vực giáo dục và đào tạo theo Nghị quyết số 23/2026/NQ-CP cũng được cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, nhưng vẫn bảo đảm không ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục và an toàn người học.
Ngoài ra, Nghị quyết số 24/2026/NQ-CP quy định việc cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh trong các lĩnh vực quốc phòng, nội vụ, tài chính, xây dựng, ngoại giao, tư pháp và ngân hàng.
Như vậy, 8 nghị quyết được ban hành về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh đã được chính thức ban hành. Theo đó, đã sửa đổi, bổ sung đồng bộ 163 văn bản quy phạm pháp luật, bao gồm: 2 nghị quyết của Chính phủ, 155 nghị định và 6 quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Quá trình thực thi dự kiến sẽ giảm hơn 50% thời gian thực hiện và chi phí tuân thủ cho đối tượng chịu tác động so với năm 2024... Việc ban hành các nghị quyết trên thể hiện quyết tâm chính trị cao nhất của Chính phủ trong việc xây dựng một nền hành chính phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
Đẩy mạnh cải cách hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số
Nguyên tắc chung thống nhất trong các nghị quyết trên đó là: Việc cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh phải bảo đảm tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân; xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng; thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Đồng thời, tiếp tục đổi mới cơ chế "một cửa", "một cửa liên thông"; bảo đảm công khai, minh bạch; tối ưu hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính, không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính gắn với tăng cường hậu kiểm, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.
Xã Nguyên Giáp đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
Việc cắt giảm mạnh mẽ các thủ tục hành chính chưa dừng lại ở đó. Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tiếp tục tập trung thực hiện nhiệm vụ này nhằm tạo thuận lợi hơn nữa cho người dân, doanh nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy; thành lập và hoạt động khu công nghiệp, cụm công nghiệp; đánh giá tác động môi trường; cấp phép xây dựng, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng “2 con số” theo yêu cầu tại Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương.
Ngày 2/5/2026, trong Công văn số 3905/VPCP-CĐS do Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ ký ban hành gửi tới Bộ trưởng các Bộ: Công an, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng, Tư pháp, nhằm truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc tiếp tục rà soát và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Theo đó, Bộ trưởng các bộ liên quan khẩn trương rà soát, nghiên cứu các quy định, thủ tục hành chính liên quan đến các lĩnh vực nêu trên; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 10/5/2026 về hiện trạng các quy định, thủ tục hành chính (thẩm quyền, trình tự, cách thức thực hiện, hồ sơ, thời gian giải quyết...), đánh giá kết quả cắt giảm, đơn giản hóa thời gian qua và đề xuất phương án tiếp tục cải cách. Đồng thời, các báo cáo này được gửi tới Bộ Tư pháp để tổng hợp, đánh giá độc lập.
Bộ Tư pháp là cơ quan được giao chủ trì, trên cơ sở báo cáo của các bộ, đưa ra ý kiến đánh giá và đề xuất phương án cắt giảm, đơn giản hóa quy định, thủ tục hành chính, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 12/5/2026.
Có thể nói, việc Chính phủ ban hành các nghị quyết về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh trong nhiều lĩnh vực đồng nghĩa với việc cắt giảm thời gian thực hiện, chi phí thủ tục, tạo ra được môi trường kinh doanh minh bạch, thông thoáng cho người dân, doanh nghiệp; từ đó, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Kết luận số 18, Hội nghị Trung ương 2 (khoá 14) yêu cầu phải cắt giảm tiếp 30% số ngành nghề kinh doanh có điều kiện, tương ứng khoảng 60 ngành nghề, đồng thời cắt giảm 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết. Cùng với đó là mục tiêu giảm 50% thời gian thực hiện và 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính; cấp bộ chỉ thực hiện không quá 30% tổng số thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực quản lý.